Futbol yıldızlarının anlatılmamış çocukluk hikâyeleri ve biyografileri
Yayın İlkeleri / Doğruluk & Kaynak Gösterme
1 Doğruluk & Kaynak Gösterme
Doğruluk, hızdan daha önemlidir. Arkasında duramayacağımız bir şeyi yayımlamak yerine bir saat sonra yayımlamayı tercih ederiz.
Bu sayfada
Bölüm 1.1 İlkeler
Lifebogger’ın temel ürünü biyografidir — gerçek insanların yaşamlarına, kariyerlerine, ailelerine ve kökenlerine dair anlatılar. Bu kişiler hakkında internette dolaşanların büyük bölümü kaynaksızdır, siteler arasında kopyalanmıştır ya da tümüyle uydurmadır. Okurlar için değerimiz, tümüyle bu döngünün parçası olmamaya bağlıdır.
Bizim için doğruluk, yalnızca yanlışlardan kaçınmaktan fazlasıdır. Ne bildiğimiz, bunu nasıl bildiğimiz ve neyin belirsiz kaldığı konusunda dürüst olmak anlamına gelir. “Bu husus doğrulanmamıştır” diyen, kaynakları sağlam bir yazı, kendinden emin biçimde tahmin yürüten bir yazıdan daha güçlüdür.
Bölüm 1.2 Kaynak Gösterme Standartları
- 1.2.1 Yaşayan bir kişi hakkındaki her olgu ifadesi, okurun denetleyebileceği bir kaynağa kadar izlenebilir olmalıdır. Nereden geldiğini belirtemiyorsak, onu olgu olarak yayımlamayız.
- 1.2.2 Kabul edilebilir birincil kaynaklar şunlardır: kişinin kendi kamuya açık açıklamaları veya doğrulanmış hesapları; resmî kulüp, lig veya federasyon duyuruları; mahkeme, devlet veya nüfus kayıtları; ve kendi kaynağını açıkça belirten yerleşik bir haber kuruluşunun haberi.
- 1.2.3 Haber derleme siteleri, taraftar wiki’leri, ünlü servet veri tabanları, içerik çiftlikleri ve yapay zekâ sohbet robotları kaynak değildir. Bir ipucu bulmak için kullanılabilirler; bir iddiayı desteklemek için asla.
- 1.2.4 Bir kişinin özel yaşamı, ailesi veya maddi durumuna ilişkin bir iddia kamuya açık kayıtlarda yer almıyorsa, yayımlanmadan önce iki bağımsız kaynak gerekir. Tek bir özgün haberi yineleyen iki site tek bir kaynak sayılır.
- 1.2.5 Bir kaynak çeviri ise, ona dayanmadan önce özgün dildeki ifadeyi denetleriz. Yanlış çevrilmiş alıntılar, futbol haberciliğinde yinelenen bir hata nedenidir.
- 1.2.6 Fotoğrafların lisanslı olması, bize sağlanmış olması ya da belgelenmiş bir izinle kullanılması gerekir. Özel sosyal medya hesaplarından görüntü almayız.
Bölüm 1.3 Söylenti, Transferler & Spekülasyon
- 1.3.1 Spekülasyon, sayfanın alt kısımlarında düzeltilmek yerine aynı cümle içinde spekülasyon olarak belirtilmelidir. Bir başlık, yazının doğrulanmamış saydığı bir şeyi kesinleşmiş gibi ifade edemez.
- 1.3.2 Bir başkasının iddiasını aktarırken kaynağını açıkça belirtiriz — kim söyledi, nerede ve ne zaman. Adı belirtilmiş bir köken olmadan “haberlere göre” demek kaynak göstermek değildir.
- 1.3.3 İlişki durumu, gebelik, ayrılık, hastalık ve dinî inanç, söylenti ne kadar yaygın biçimde yayılmış olursa olsun hiçbir zaman söylentiye dayanarak haber yapılmaz.
Uygulamada
Kabul edilemez “X adlı futbolcu ve kız arkadaşı Y ilk çocuklarını bekliyor.” — kaynak, bir taraftar forumundaki paylaşım.
Kabul edilebilir “X adlı futbolcu, 3 Mart’ta doğrulanmış Instagram hesabından kendisinin ve eşinin bir çocuk beklediğini duyurdu.” — kaynaklı, tarihli, kaynağı gösterilebilir.
Bölüm 1.4 Para, İstatistikler & Kayıtlar
- 1.4.1 Servet, maaş, transfer bedeli ve reklam anlaşması rakamları, adı belirtilmiş bir yayına ya da resmî bir belgeye dayandırılmalı ve o rakamın tarihini taşımalıdır. Tarihi olmayan mali rakamlar zaten yanıltıcıdır.
- 1.4.2 Bir rakam tahmin ise, bunun bir tahmin olduğunu ve kimin tahmini olduğunu belirtiriz. Bir aralığı kesin bir sayı gibi sunmayız.
- 1.4.3 Kariyer istatistikleri, maç sayıları ve kazanılan kupalar, hafızadan ya da başka bir blogdan değil, resmî bir müsabaka kaynağından alınır.
- 1.4.4 Doğum tarihleri, doğum yerleri ve uyruk iddiaları, mevcut olduğu her durumda resmî bir kayıt veya federasyon kaydıyla karşılaştırılarak denetlenir.
Bölüm 1.5 Yapay Zekâ & Otomatik Araçlar
- 1.5.1 Yapay zekâ araçları taslak hazırlamak, kurgulamak, özetlemek ve dil düzeltmesi yapmak için kullanılabilir. Bu araçlar hiçbir zaman olgu kaynağı olarak kullanılamaz.
- 1.5.2 Yapay zekâ destekli bir taslaktaki her olgu iddiası, yayımdan önce yazar tarafından gerçek bir kaynağa karşı bağımsız olarak doğrulanmalıdır. Tamamlanmış yazıdan araç değil, yazar sorumludur.
- 1.5.3 Gerçek kişilerin yapay zekâ ile üretilmiş görüntülerini yayımlamayız ve hiçbir koşulda yapay zekâ ile üretilmiş alıntı yayımlamayız.
Bölüm 1.6 Zorunlu Danışmalar
Yayımlamadan önce bir editöre danışın
Bir yazar, yukarıdaki ilkeler izin veriyor gibi görünse bile aşağıdakileri kendi takdiriyle yayımlayamaz. Danışma, bir editörün yazılı onayı anlamına gelir ve bu onay yazı yayına girmeden önce kayda geçirilir.
- Suç teşkil eden davranış, doping, şike veya mali usulsüzlüğe ilişkin her iddia.
- Tek bir isimsiz kaynağa dayanan her iddia.
- Henüz resmî olarak doğrulanmamış bir ölüm, ciddi hastalık veya sakatlanma haberi.
- Yayımlanalı 24 saatten fazla olmuş bir yazıda yapılacak her esaslı düzeltme.
- Kişinin ya da temsilcisinin itiraz için bizimle önceden temasa geçtiği her yazı.
